1. การสังเกตพฤติกรรมเด็ก

การสังเกตพฤติกรรมเด็ก (Observation)
        เป็น การฟัง และการเฝ้าดูพฤติกรรมที่เด็กแสดงออกตามธรรมชาติเพื่อทําความเข้าใจเกี่ยวกับพฤติกรรมของเด็ก และเพื่อประเมินพัฒนาการเด็ก
การสังเกตที่ดีควรมี 
            - จุดมุ่งหมาย
            - มีแบบสังเกต
            - กฎเกณฑ์การให้คะแนนพฤติกรรม
            - มีการจดบันทึกข้อมูลเป็นหลักฐานสามารถนํามาประเมินได้
หลักทั่วไปในการสังเกตพฤติกรรมเด็ก
        1. กําหนดจุดมุ่งหมายและวางแผนการสังเกต
        2. เตรียมตัว เตรียมเครื่องมือ แบบสังเกต
        3. ควรสังเกตครั้งละ 1 คน โดยสังเกตและพักสลับช่วงเวลา
        4. จดพฤติกรรมที่ตามองเห็นเท่านั้นถ้าต้องการแปล ตีความ ควรแยกเอาไว้
การตั้งจุดมุ่งหมายในการสังเกตพฤติกรรมเด็ก
        1. เพื่อประเมินความสามารถของเด็กค้นหาว่าเด็กมีความสามารถด้านใดและส่งเสริม
            พัฒนาการทุกด้าน
        2. เพื่อวางแผนส่งเสริมพัฒนาการเด็กแต่ละคนจากข้อมูลที่ได้
        3. เพื่อตรวจสอบความก้าวหน้าอย่างต่อเนื่อง
        4. เพื่อศึกษาพัฒนาการด้านใดด้านหนึ่งให้ละเอียดมากขึ้น
        5. เพื่อน ามาใช้เป็นข้อมูลในการแก้ปัญหา
        6. เพื่อใช้เป็นข้อมูลรายงานผู้ปกครอง ผู้เกี่ยวข้อง
        7. เพื่อเก็บรวบรวมข้อมูลใส่แฟ้มประวัติสําหรับแนะแนว ส่งต่อให้ชั้นเรียนที่สูงขึ้น
วิธีการสังเกตพฤติกรรมเด็ก
    การสังเกตอย่างมีระบบ สามารถแบ่งออกเป็น 2 ประเภทโดยใช้เกณฑ์ ดังนี้
        1. เกณฑ์ระบบ คือ การสังเกตแบบธรรมชาติและ การสังเกตแบบมีโครงสร้าง
        2. เกณฑ์บุคคล คือ การสังเกตโดยผู้สังเกตเข้าร่วม หรือไม่เข้าร่วมอยู่ในหมู่เด็ก

หลักการบันทึกการสังเกตพฤติกรรมเด็ก
        1. ต้องบันทึกสภาวะแวดล้อมและพฤติกรรมต่างๆ ของเด็ก และคนรอบข้างด้วย
        2. รายงานตามลําดับก่อน-หลัง
        3. บรรยายสิ่งที่เด็กทําได้มากกว่าที่ทําไม่ได้
        4. แยกการตีความ แปลความหมายพฤติกรรมออกจากข้อมูลที่ได้จากการบันทึก
องค์ประกอบของการบันทึกการสังเกตพฤติกรรมเด็ก แบ่งออกเป็น 3 ด้านใหญ่ๆ ดังนี้
        1. การบรรยายเหตุการณ์ สถานการณ์ที่เกิดขึ้น
        2. ความรู้สึกและความคิดเห็นส่วนตน
        3. การตีความแปลความหมายการสรุปพฤติกรรม การเรียนรู้จากข้อมูลที่ได้

ข้อดีของการสังเกต
        1. เด็กไม่ต้องใช้ความสามารถด้านอ่าน-เขียน
        2. เด็กอยู่ในสภาพธรรมชาติ
        3. กิจกรรมประจำวันดำเนินตามปกติ
        4. ทำให้ครูได้ข้อมูลโดยตรง
        5. วิธีการเหมาะสม เป็นที่ยอมรับ
ข้อจำกัดของการสังเกต
        1. ไม่สามารถวัดความรู้สึกที่เกิดขึ้นภายในต้องสังเกตหลายครั้ง จึงจะเข้าใจเด็กได้
        2. ประสบการณ์ของผู้สังเกต การตั้งจุดประสงค์ในการสังเกต การตีความหมายพฤติกรรม

        3. ระยะเวลาและจำ นวนครั้งในการสังเกต
        4. ทำได้ยากขณะที่ครูมีปฏิสัมพันธ์กับเด็ก
การสังเกตพฤติกรรมเด็กปฐมวัย
        การสังเกตอาจดําเนินการโดยที่เด็กรู้ตัวหรือไม่รู้ตัวก็ได้ใช้ได้กับเด็กทุกเพศและทุกวัยและสามารถสังเกตติดต่อนานเท่าไหร่ก็ได้ ซึ่งใช้ตาและหูเป็นเครื่องมือสําคัญ ดังนี้
        1. ต้องจํากัดการสังเกตให้เป็นเรื่องๆ ไป
        2. ต้องสังเกตอย่างมีความหมาย กล่าวคือ สังเกตแล้วแปลความหมายพฤติกรรมได้
        3. ต้องสังเกตให้ได้รายละเอียดอย่างครบถ้วน
        4. เมื่อสังเกตแล้วควรจดจําให้ครบถ้วน
        5. ควรใช้แบบสังเกตพฤติกรรมควบคู่ไปกับการสังเกต

ที่มา : https://active-learning.thailandpod.org/assessments/behavior